Tổ "vũ khí nặng" là siêu cảm tử, nên mỗi chiến sĩ
được mặt trận cấp phát một chiếc "lập lắc" bằng nhôm cứng, trên mặt
khắc tên họ, dây đeo bằng thép không rỉ, để lỡ hy sinh xác người nọ khỏi lan
với xác người kia. Các anh "vũ khí nặng" rất hãnh diện với việc cấp
phát ưu tiên này. Trời rét căm căm mà anh nào cũng xắn cao tay áo quân phục để
khoe. Tôi còn nhớ trong thiên hùng ca tôi viết cả một đoạn thơ dài về những
chiếc "lập lắc" này và những chiến sĩ đeo nó trên cườm tay. Tôi gọi
chúng là của hồi môn của cuộc chiến tranh Vệ quốc tặng cho những đứa con hiếu
nghĩa tình nguyện kết duyên với Tử Thần!
Một
buổi sáng, mặt trận Huế chìm trong mưa. Bùn đất lép nhép trong các chiến hào.
Tôi từ chỉ huy sở Mặt trận chạy liên lạc xuống trung đội anh Ngọc đưa mật khẩu
chiến đấu đêm hôm đó. Mật khẩu đựng trong phong bì dán kín, có gắn xi, con dấu
đồng của Mặt trận đóng lên xi đảm bảo tuyệt mật. Phùng Huấn ngoắc tay gọi tôi:
"Bê! Bê." (tên gọi tôi ngày còn ở nhà), rồi ghé sát tai tôi nói nhỏ:
"Tối ni đơn vị tau đi cảm tử vị trí nhà hàng Sap-phăng-xông (Bây giờ là
cửa hàng Bách hóa số 1, thành phố Huế), Mặt trận sẽ đãi tụi tau một bữa thịt
bò, thịt heo với xôi ở sân chùa Vạn Phước. Để lỡ có chết thì anh em được chết
no. Tắt mặt trời, mi nhớ chạy xuống mà ăn chực". Tụi liên lạc nhóc chúng
tôi, hễ nghe nói được ăn thì có phải chui qua lưới lửa của đạn súng máy, chúng
tôi cũng chẳng từ. Chúng tôi thường lý sự: "Bắn chưa chắc đã trúng. Trúng
chưa chắc đã chết. Không trúng, không chết thì được ăn?".
Tôi
ngờ bữa ăn tối hôm đó chính là bữa ăn mà Nguyễn Đắc Xuân đã kể lại trong bài
báo nói trên: "Vợ chưa cưới của đồng chí Phùng Huấn, đã 70 tuổi, từ xã
Thuỷ Dương ( tên mới của làng Thuỷ Thanh Thượng) chống gậy lên thăm hài cốt của
người yêu xưa. Bà kể: Chiều đó tôi lên đơn vị thăm anh ấy. Tôi rủ anh đi ăn
hàng. Anh ấy nói: "Tối ni đơn vị anh đi cảm tử với tụi Tây. Mặt trận hẹn
đãi Trung đội một bữa thịt bò thịt heo ê hề. Chừ đi ăn hàng, sợ ngang bụng tối
không ăn được, phí đi". Anh ấy nhất định không đi. Tôi ngó cổ tay anh ấy, hỏi:
"Người ta đeo vòng vàng xuyến bạc, anh đeo cái miếng sắt, miếng chì nớ mần
chi rứa?". Anh nói: "Miếng sắt miếng chì ni nhưng ai đem vàng bạc đổi, đừng hòng
tui đổi. Chỉ có mấy thằng lính cảm tử như tụi anh mới được Mặt trận phát cho
đeo. Trên ni người ta khắc tên họ, để lỡ anh có chết, em nhận đúng xác anh đem
về chôn, không thì em lại chôn lộn một thằng chồng chưa cưới khác, mà cứ khóc
hu hu: "Anh Huấn ơi là anh Huấn ơi… Nỡ bỏ em mà đi tội nghiệp em lắm anh
nờ…". Tôi tưởng anh nói bông lơn chơi ai ngờ anh nói thiệt…"
Nếu
bữa ăn bà kể lại với văn hữu đúng là bữa ăn cuối cùng của Trung đội cảm tử ở
sân chùa Vạn Phước đêm đó, thì tôi còn nhớ rất rõ có cả Trung đoàn trưởng Hà
Văn Lâu và chỉ huy trưởng Mặt trận khu C, Phùng Đông… cũng là bác họ tôi dự.
Bữa ăn đêm đó rất lạ. Không ồn ào, nhộn nhạo như những bữa liên hoan thường lệ
khác của lính tráng chúng tôi. Cả trung đội ngồi ăn rất lặng lẽ trong ánh sáng
chập chờn của mấy ngọn đuốc dầu hỏa. Nghe được cả tiếng đũa bát chạm lách cách.
Tiếng nhai nuốt vội vàng. Họ ăn mà nghiêm trang như hành lễ. Hình như họ dự cảm
một điều gì đó vô cùng nghiêm trọng sắp xẩy ra trong cuộc đời chiến trận của
họ. Chính cái không khí lặng lẽ bất thường này đã tạc khắc vào ký ức tuổi thơ
của tôi một ấn tượng buốt nhói mà thời gian không thể làm phai mờ…
-------------------------------------------------------------------
"Bản hùng ca bị mối xông và mười bảy bộ hài cốt" - Phùng Quán.
